चरिकोट । दोलखाको गौरीशङ्कर गाउँपालिका–५ सुरीमा मात्र परापूर्वकालदेखि बसोबास गर्दौ आएको नेपालको सूचीकृत आदिवासी जनजातिमध्ये सीमान्तकृत जनजाति सुरेल जाति हो । नेपालका अन्य भूभागमा बसोबास नभएको सुरेल जाति परापूर्वकालदेखिनै दोलखाको उत्तरी दुुर्गम क्षेत्र सुरीमा बसोबास गर्दै आएका छन् ।
पहिल्लो समय विकासको क्रममा आधुनिकता भित्रिन थालेसँगै सुरेल समुदायका मानिसलाई आफ्नो पहिचान रीतिरिवाज गुम्ने चिन्ताले सताउन थालेको छ । उनीहरु पछिल्लो समय आफ्नो भाषा, धर्म, संस्कृति, रीतिरिवाज जोगाइ राख्न र सुरेलको पहिचानका लागि धमाधम सुरेल सङ्ग्रहालयको निर्माणमा जुटिरहेका छन् । सुरेल जातिको पुरातात्वियक सामग्री, वेषभूषा, कलाको संरक्षण गर्ने उद्देश्यले गाउँपालिका र प्रदेश नम्बर ३ को सहयोगमा सङ्ग्रहालयको निर्माण गर्न लागिएको सुरेल सेवा समाजका अध्यक्ष सुवास सुरेलले बताए ।
सुरेल सङ्ग्रहालयको निर्माण गर्न गत आर्थिक वर्ष गाउँपालिकाले रु १५ लाख रकम विनियोजन गरेको थियो भने चालू आर्थिक वर्षमा प्रदेश सरकारले रु २५ लाख रकम विनियोजन गरेको छ । करीब डेढ रोपनी जग्गामा निर्माण गर्न लागिएको सङ्ग्रहालय तत्काल चार कोठाको निर्माण गरिने र वरिपरि जातिसँग सम्बन्धित विभिन्न सामग्रीको निर्माण गरिने उनले बताए ।
नेपालकै गौरीशङ्करमा मात्र बसोबास रहेको सुरेल जातिको संस्कृति, रीतिरिवाज, वेषभूषा संरक्षण तथा जनचेतना अभिवृद्धिका लागि विभिन्न योजना गाउँपालिकाले ल्याएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष स्वयंबहादुर खड्काले बताए । सङ्ग्रहालयमा तत्काल सुरेल जातिका पुर्खाले प्रयोग गरेको सामग्री, सुरेल जातिको जन्मदेखि मृत्यु संस्कारसम्म झलकने सामग्री, वेषभूषालगायतका सामग्री राखिने छन् ।
भुमेचन उभौलीको मुख्य पूजा गर्ने यो जातिको जनसङ्ख्या जम्मा २७१ मात्र रहेको छ । अल्पसङ्ख्यक सीमान्तकृत समुदायका सुरेल जातिलाई सरकारले प्रतिव्यक्ति सामाजिक सुरक्षाभत्ता भन्दै मासिक रु दुई हजारका दरले भत्तासमेत उपलब्ध गराउँदै आएको छ । रासस
