काठमाडौँ । ललितपुरमा सञ्चालन हुने रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्राको तयारीअन्तर्गत रथ निर्माण कार्य तीव्र रूपमा अघि बढाइएको छ। यस वर्ष जात्रा वैशाख ८ गतेदेखि सुरु हुने तय गरिएको छ।

रथारोहणका लागि वैशाख ५ गते पुल्चोकमा आयोजना गरिने कार्यक्रमलाई लक्षित गर्दै रथ निर्माण भइरहेको छ। नेवारी पात्रोअनुसार ‘पारु’ दिनदेखि रथ निर्माण सुरु गर्ने परम्परा रहेको छ र उक्त कार्य करिब १५ दिनभित्र सम्पन्न गर्नुपर्ने मान्यता छ।

परम्पराअनुसार मच्छिन्द्रनाथको महास्नानपछि रथ निर्माण प्रक्रिया सुरु हुन्छ। रथ निर्माण कार्यमा विशेषतः वाराही र ञवाल समुदायको संलग्नता रहने गरेको छ, जसले परम्परागत रूपमा यो जिम्मेवारी निर्वाह गर्दै आएका छन्।

रथ निर्माण र जात्रा सञ्चालनमा विभिन्न गुठी तथा समुदायहरूको सहभागिता रहने भए पनि निर्माणको मुख्य जिम्मेवारी निश्चित समूहमा सीमित रहने व्यवस्था रहेको छ।

जात्रासँग सम्बन्धित धार्मिक अभ्यासअनुसार भोटो जात्राको दिन ‘ञवाल’ समुदायले ‘बायम्व’को माथि राखिएको स्वयम्भूनाथको मूर्ति हटाएपछि ‘बायम्व’ खसाल्ने परम्परा छ। उक्त संरचना खस्दा पर्ने अवस्थाका आधारमा वर्षा हुने वा नहुने सम्बन्धी विश्वास रहिआएको छ।

रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा काठमाडौं उपत्यकामा मनाइने प्रमुख सांस्कृतिक पर्वमध्ये एक हो, जसले स्थानीय परम्परा, धार्मिक आस्था र सामुदायिक सहभागितालाई जोड्ने काम गर्ने मान्यता रहेको छ।