काठमाडौँ। इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच बढ्दो तनावलाई मध्यस्थ गर्न ४५ दिनको अस्थायी युद्धविराम र स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः खोल्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गरिएको छ। प्रस्तावले द्वन्द्वलाई सीमित अवधिका लागि रोक्ने प्रयास गरेको छ।
मध्यपूर्वका तीन देश-इजिप्ट, पाकिस्तान र टर्की-द्वारा तयार पारिएको मस्यौदा दुवै पक्षलाई पठाइएको भए पनि अहिलेसम्म औपचारिक प्रतिक्रिया प्राप्त भएको छैन। यसले निर्धारित समयावधिमा वार्ता गरेर स्थायी समाधान खोज्ने वातावरण सिर्जना गर्ने लक्ष्य राखेको छ। प्रस्ताव इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराघची र अमेरिकी मध्यपूर्व दूत स्टिव विटकफलाई पठाइएको बताइएको छ।
तर दुवै पक्षबीच अविश्वास र कडा अडानका कारण सहमति हासिल हुने निश्चितता अहिलेसम्म छैन। इरानले आर्थिक क्षतिपूर्ति र पुनः आक्रमण नगर्ने ग्यारेन्टीबिना युद्ध रोक्न अस्वीकार गरेको छ भने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः नखोले कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्।
सैन्य घटनाक्रम तीव्र भइरहेका छन्। आइतबारदेखि सोमबारसम्म इरानका विभिन्न सहरमा भएको आक्रमणमा कम्तीमा २५ जनाको मृत्यु भएको छ। तेहरान नजिकैको एस्लामसार क्षेत्रमा हवाई आक्रमणमा १५ जनाको ज्यान गएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्। तेहरानस्थित सरिफ युनिभर्सिटी अफ टेक्नोलोजीमा पनि आक्रमण भएको, जसले विश्वविद्यालयका अनलाइन सेवाहरू अवरुद्ध र विद्यार्थीहरूलाई क्याम्पस छोड्न बाध्य बनाएको छ।
इरानी अर्धसैनिक रिभोलुसनरी गार्डका गुप्तचर प्रमुख मेजर जनरल माजिद खादेमी लक्षित आक्रमणमा मारिएका छन्। इजरायलले समेत गार्डका वरिष्ठ नेतृत्वलाई निशाना बनाएको र इरानी स्टिल तथा पेट्रोकेमिकल उद्योगमा क्षति पुर्याएको दाबी गरेको छ।
