काठमाडौँ। वित्तीय प्रणालीमा बढ्दो तरलता नियन्त्रण गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकले पुनः निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत ठूलो परिमाणमा रकम खिच्ने भएको छ। यसपटक केन्द्रीय बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ४० अर्ब रुपैयाँ संकलन गर्ने तयारी गरेको हो।
बैंकिङ क्षेत्रमा कर्जा विस्तार सुस्त रहँदा प्रणालीमा अतिरिक्त तरलता कायम भएपछि राष्ट्र बैंकले १६० दिन अवधिका लागि उक्त रकम संकलन गर्न लागेको जनाएको छ। हाल बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले करिब ३ प्रतिशत ब्याजदरमा केन्द्रीय बैंकलाई रकम उपलब्ध गराइरहेका छन्।
राष्ट्र बैंकले बजारमा देखिएको तरलता असन्तुलन तथा ब्याजदर व्यवस्थापनलाई लक्षित गर्दै निक्षेप संकलन उपकरण र स्थायी निक्षेप सुविधा प्रयोग गर्दै आएको छ। प्रस्तावित बोलकबोल प्रक्रियामा राष्ट्र बैंकबाट अनुमति प्राप्त ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले मात्र सहभागिता जनाउन पाउने व्यवस्था गरिएको छ।
दीर्घकालीन निक्षेप संकलनका क्रममा ब्याजदर प्रस्तावका आधारमा प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा छनोट गरिनेछ। न्यूनतम ब्याजदर प्रस्ताव गर्ने संस्थालाई प्राथमिकता दिइने र अनलाइन प्रणालीमार्फत बोलकबोल सञ्चालन हुने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
बोलकबोलमा सहभागी संस्थाले कम्तीमा १० करोड रुपैयाँ र अधिकतम कुल आह्वान सीमाभित्र पाँच करोड रुपैयाँका गुणनफलमा रकम प्रस्ताव गर्नुपर्ने प्रावधान छ।
यस १६० दिने उपकरणअन्तर्गत संकलित रकमको साँवा तथा ब्याज भुक्तानी आउँदो असोज २१ गते गरिनेछ।
खुला बजार सञ्चालनसम्बन्धी प्रावधानअनुसार अधिक तरलता दीर्घकालीन रूपमा देखिएमा केन्द्रीय बैंकले अधिकतम ६ महिनासम्मको निक्षेप संकलन उपकरण प्रयोग गर्न सक्ने व्यवस्था छ। सोही नीति अनुरूप राष्ट्र बैंकले समय-समयमा यस्ता वित्तीय उपकरण प्रयोग गर्दै आएको छ।
