काठमाडौँ । क्षमताभन्दा बढी सामग्री बोकेका मालवाहक सवारीका कारण कलंकी-नागढुंगा सडकमा क्षति बढेको छ ।
सडक विभागका अनुसार ओभरलोडका कारण सडकमा क्षति पुगेर आयु घट्दै गएको हो । सडकमा बालुवा लगायतका सामाग्री बोक्ने सवारीले पानी चुहाउने गरेका कारण दुर्घटनाको जोखिम समेत बढाएको काठमाडौँ सडक डिभिजन कार्यलयका प्रमुख सुबोध देवकोटाले बताए । उनका अनुसार कलंकीदेखि नागढुंगासम्मको सडकमा छ महिना अगाडि मात्रै ओभरले गरिएको हो । उनकाअनुसार सामान्य अवस्थामा सडक कम्तीमा पाँच वर्षमा ओभरले गर्नुपर्ने हुन्छ । तर ओभरलोडका कारण अहिले दुई वर्षमै सडक मर्मत गर्नुपर्ने अवस्था आएको उनको भनाई छ । सडकको अवस्था र ओभर लोडसम्बन्धी गुनासो आएपछि विभागले मंगलवार राती अनुगमन गरेको थियो । अनुगमनका क्रममा कतिपय ट्रकले सडकमा पानी चुहाउँदै हिँड्ने तथा तोकिएको क्षमताभन्दा बढी भार बोकेको भेटिएको उनले बताए। उनका अनुसार मालवाहक सवारीको एउटा एक्सलको सडक क्षमता १० टन भए पनि अनुगमनका क्रममा सिंगल एक्सलका ट्रकले १२ देखि १३ टनसम्म र डबल एक्सलका ट्रकले २५ टनसम्म भार बोकेर हिँड्ने गरेको पाइएको छ । भार बढाउनुपर्ने अवस्थामा ट्रकको एक्सल क्षमता पनि सोहीअनुसार बढाउनुपर्ने भए पनि मापदण्डविपरित भार बोक्ने प्रवृत्ति बढेको उनले बताए।
कतिपय ट्रकमा यातायात व्यवस्था कार्यालयबाट स्वीकृत मापदण्डभन्दा ठूलो ढल्ला बनाइएको समेत भेटिएको उनले जानकारी दिए । सडकमा पानी चुहिँदा सतह चिप्लो हुने र त्यसका कारण मोटरसाइकल तथा अन्य सवारीको ब्रेक प्रभावकारी हुन नसक्ने दुर्घटनाको जोखिम पनि बढेको उनले बताए। ओभरलोड नियन्त्रणका लागि सडक विभागले जिल्ला प्रहरी कार्यालय, ट्राफिक प्रहरी कार्यालय र जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई पत्राचार गरी कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउने विभागले जनाएको छ । सडक विभागसँग आफैँ कारबाही गर्ने अधिकार नभएकाले सम्बन्धित निकायको समन्वयमा नियमन गर्नुपर्ने देवकोटाको भनाइ छ ।
उनले भने, ‘बालुवा गिट्टी बोकेका ट्रकहरुले बाटोभरी पानी चुहाएर हिँड्ने गरेका कारण सडक दुर्घटनाहरू पनि बढ्ने, सडकको आयु पनि कम हुने र ओभरलोड ट्रकका कारण सडकहरूमा दैनिक क्षति पुग्ने गरेको गुनासो आएपछि हामी अनुगमनमा आएका थियौँ । अनुगमनमा आउँदा खेरी हामीले कतिपय ट्रकहरुले सडकमा पानी चुहाउँदै हिँडेको देख्यौँ, कतिपय ट्रकहरुले ढल्लाको साईज बढाउनुभएको छ, हाम्रो रोडको क्षमता भनेको एउटा एक्सलको लोड १० टनको हो तर यहाँ डबल एक्सलको ट्रकले पनि २५ टन भन्दा बढी क्षमताको सामान बोकेर गरेको पायौँ, हामीले छ महिना अगाडी मात्रै कंलकीदेखी नागढुंगासम्म सडकको ओभरले गरेका थियौँ, क्षमताभन्दा बढीको लोड बोकेर हिँड्ने गरेका कारण सडकमा क्षति पुगेको छ । यसको बारेमा हामीले सम्बन्धित निकायसँगको छलफल गरेर कारबाहीको प्रक्रिया अगाडी बढाउँछौ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय, ट्राफिक प्रहरी कार्यालय र जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई ओभरलोड बोकेर हिँड्ने सवारीलाई कारबाही गर्नको लागी पत्रचार गर्छौ । सडक विभाग आफैँसँग कारबाही गर्ने अधिकार छैन, यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिएन भने सडक बनाएर मात्रै होइन, सडकको दीगोपन माथि पनि प्रश्न उठ्छ । लोभरलोड बोकेर, पानी चुहाएर हिँड्ने कार्यलाई नियन्त्रण गर्नुपर्छ । सडकमा पानी चुहाएर हिँड्दा सडक चिप्लो हुन्छ । सडक चिप्लो भएपछि बाईक तथा सवारीको ब्रेक नलाग्ने हुनसक्छ, त्यसले दुर्घटना निम्त्याउँछ । हामीले सडक कम्तीमा पनि पाँच वर्षमा ओभरले गर्ने गरेका छौँ । तर अहिले दुई वर्षमा नै सडक मर्मत गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ, यो सबै ओभर लोडिङका कारणले हो । लोड बढाउन हो भने ट्रकको एक्सल पनि बढाउनुपर्ने हुन्छ । तर हाम्रो सिंगल एक्सलमा पनि १२/१३ टन बोकेर आउने, डबल एक्सल छ भने २५ टनसम्म बोकेर आउने गरेको पाइन्छ, ढल्लाको साईज पनि यातायात व्यवस्था कार्यालयले बनाएको मापदण्ड विपरीत बनाइएको छ, यातायात व्यवस्था कार्यालय, ट्राफिक प्रहरी, जिल्ला प्रशासन, प्रहरी लगायतका सबै निकायले नियमित रूपमा नियमन गर्ने हो भने समस्या समाधान हुन्छ र सडकको आयु पनि बढ्छ । ढल्लाको साइजमा हामीले नियन्त्रण गर्न जरुरी छ, स्वीकृत लिनेबेलाको भन्दा बढी ढल्लाको साईज थप्ने काम भइरहेको छ, त्यसलाई बन्द गर्नुपर्छ ।’
यातायात व्यवस्था कार्यालय, ट्राफिक प्रहरी, जिल्ला प्रशासन र प्रहरीले नियमित अनुगमन तथा नियमन गरेमा सडक क्षति र दुर्घटनाको जोखिम घटाउन सकिने उनले बताए ।
