काठमाडौँ । दसैँ, तिहार र छठलगायतका प्रमुख चाडपर्वलाई लक्षित गर्दै सरकारले सार्वजनिक यातायात व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित बनाउन १५ बुँदे निर्णय गरेको छ। यातायात व्यवस्था विभागले सार्वजनिक यातायात व्यवसायी तथा सम्बन्धित निकायलाई पठाएको निर्णयमा अग्रिम टिकट बुकिङलाई निरन्तरता दिने व्यवस्था गरिएको हो।
यद्यपि, अग्रिम टिकट बुकिङ कहिलेदेखि खुलाउने भन्ने मिति भने विभागले तत्काल सार्वजनिक गरेको छैन। बुकिङ खुलाउने समय, यातायात सञ्चालनको अवधि, रुट परमिट तथा ठूला सवारीसाधनको आवागमनलगायत विषयमा सरोकारवालासँग थप छलफल गरी आवश्यक निर्णय गरिने विभागले जनाएको छ।
विभागले सार्वजनिक यातायात व्यवसायीलाई सकेसम्म अनलाइनमार्फत टिकट बुकिङको व्यवस्था गर्न निर्देशन दिएको छ। यात्रुको परिचय खुल्ने विवरणसहितको चलानी लिएर मात्र सवारी सञ्चालन गर्नुपर्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ।
टिकट बिक्रीमा संलग्न कर्मचारीका लागि यातायात व्यवसायी, कम्पनी तथा संस्थाले अनिवार्य परिचयपत्रको व्यवस्था गर्नुपर्नेछ। अनधिकृत काउन्टर तथा परिचयपत्र वा तोकिएको पोशाकबिनाका व्यक्तिबाट टिकट बिक्री गर्ने कार्यलाई नियन्त्रण गर्न पनि विभागले निर्देशन दिएको छ।
सार्वजनिक सवारीमा यात्रा गर्ने यात्रुले अनिवार्य रूपमा टिकट लिएर मात्रै यात्रा गर्नुपर्ने विभागले स्पष्ट पारेको छ। यात्रुलाई आधिकारिक काउन्टर वा परिचयपत्र भएका कर्मचारीबाट मात्रै टिकट लिन र मादक पदार्थ सेवन गरी यात्रा नगर्नसमेत आग्रह गरिएको छ।
आवागमन व्यवस्थापनमा सम्बन्धित निकायबीच समन्वय
चाडपर्वका बेला काठमाडौँ उपत्यकाबाट बाहिरिने तथा उपत्यकामा भित्रिने यात्रुवाहक सवारीसाधनको चाप बढ्ने भएकाले प्रभावकारी अनुगमनको व्यवस्था मिलाउन विभागले सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिएको छ।
यसका लागि यातायात व्यवस्था विभाग, नेपाल प्रहरी, ट्राफिक प्रहरी, नेपाल रेल्वे कम्पनीलगायत निकायसँग आवश्यक समन्वय गर्नुपर्नेछ।
यात्रुको चापलाई ध्यानमा राख्दै यातायात व्यवसायीले आवश्यकताअनुसार अतिरिक्त सवारीसाधनको व्यवस्था गर्नुपर्नेछ। लामो दूरीका यात्रुवाहक सवारीले यात्रुका लागि खाना तथा खाजाको व्यवस्था गर्दा सरकारले तोकेको मापदण्ड पालना गर्न र त्यस क्रममा अनावश्यक भिडभाड हुन नदिन पनि विभागले भनेको छ।
मुख्य सडकको मर्मत र सूचना प्रवाहमा जोड
चाडपर्वको अवधिमा यात्रुवाहक सवारीसाधनको अत्यधिक आवागमन हुने मुख्य सडक तथा राजमार्गको नियमित निरीक्षण गरी आवश्यक मर्मत सम्भार गर्न सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिइएको छ।
पहिरो नियन्त्रण, सडक अवरोध तथा जाम न्यूनीकरणका लागि आवश्यक तयारी गर्न र सडकको अवस्थाबारे यात्रु तथा आमउपभोक्तालाई नियमित जानकारी उपलब्ध गराउन विभागले सडक विभागसँग अनुरोध गरेको छ।
रुट परमिट खुला गर्ने, अग्रिम टिकट बुकिङ तथा ठूला सवारीसाधनको सञ्चालनसम्बन्धी विषयमा सम्बन्धित पक्षसँग आवश्यक परामर्श गरी यातायात सञ्चालनको मिति र समयावधि तोकेर सूचना जारी गर्ने व्यवस्था मिलाउनसमेत विभागले भनेको छ।
मापसे-लापसे जाँचदेखि सवारीको यान्त्रिक परीक्षणसम्म
चाडपर्वका समयमा सडक दुर्घटनाको जोखिम न्यूनीकरण गर्न चालकको स्वास्थ्य तथा सवारीको अवस्थामाथि कडाइ गरिने भएको छ। उपत्यकामा भित्रिने तथा बाहिरिने प्रमुख नाकासहित देशभर मादक पदार्थ तथा लागूपदार्थ सेवन गरी सवारी चलाउने चालकको स्वास्थ्य परीक्षण गर्न विभागले निर्देशन दिएको छ।
मापसे वा लापसे गरेको अवस्थामा चालक भेटिए सम्बन्धित यातायात व्यवसायीले तत्काल वैकल्पिक चालकको व्यवस्था गर्नुपर्नेछ।
लामो दूरीका यात्रुवाहक सवारी गन्तव्यतर्फ प्रस्थान गर्नुअघि सवारीको यान्त्रिक अवस्था अनिवार्य रूपमा जाँच गर्नुपर्नेछ। लामो दूरीमा सञ्चालन हुने सार्वजनिक सवारीमा कम्तीमा दुई जना चालक राखी आलोपालो सवारी चलाउने व्यवस्था गर्न पनि विभागले निर्देशन दिएको छ। उक्त व्यवस्था कार्यान्वयन भए–नभएको सम्बन्धित निकायबाट अनुगमन गरिनेछ।
त्यसैगरी, १८ वर्ष उमेर पूरा नभएका बालबालिकालाई चालक वा अन्य कुनै काममा नलगाउन यातायात व्यवसायीलाई विभागले स्पष्ट निर्देशन दिएको छ।
चाडपर्व नजिकिँदै जाँदा यात्रुवाहक सवारीसाधनको चाप बढ्ने र त्यससँगै दुर्घटनाको जोखिमसमेत बढ्न सक्ने भएकाले सवारी सञ्चालन, चालकको अवस्था, टिकट बिक्री, सडकको स्थिति तथा यात्रु सुरक्षाका विषयमा प्रभावकारी निगरानी र अनुगमनलाई प्राथमिकता दिन विभागले सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिएको हो।
