महोत्तरी । मिथिला क्षेत्रमा आज दाजुभाइको दीर्घायु, सुख, समृद्धि र कल्याणको कामना गर्दै भैयादुज पर्व मनाइँदै छ ।
कात्तिक शुक्ल द्वितीयामा मनाइने यस पर्वसँगै यस वर्षको छदिने दीपावली समापन हुँदैछ । महोत्तरीसहित मिथिला क्षेत्रमा भैयादुजलाई भरद्वितीया वा भातृद्वितीया पनि भनिन्छ । मैथिल परम्पराअनुसार विवाहित दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई आफ्नो घरमा निम्त्याएर विशेष पूजा गर्छन् ।
पूजाका क्रममा दिदीबहिनीले चामलको पिठोबाट अरिपन बनाई त्यसभित्र दाजुभाइलाई बसाउँछन् । तातोपानीले गोडा धोएपछि पान, सुपारी र पिठारसहित सप्तरङ्गी टीका लगाइदिन्छन् ।
यस अवसरमा दाजुभाइलाई सुकेको केराउ चपाउन दिने ‘बजरी खुवाउने’ परम्परा छ । जलेश्वर नगरपालिका-५ की सामाजिक अगुवा अनिता शर्माका अनुसार यसले दाजुभाइको शरीर वज्रझैँ बलियो होस् भन्ने कामना व्यक्त गर्छ ।
मटिहानीस्थित राजकीय संस्कृत माध्यमिक विद्यालयका शिक्षक शोभाकान्त झाका अनुसार पर्वको परम्परा राजा बलिका बहिनी गङ्गा र यमुनाले दाजुको दीर्घायु र कल्याणका लागि टीका लगाइदिएको पौराणिक कथासँग जोडिएको छ ।
पूजापछि दाजुभाइले दिदीबहिनीलाई वस्त्र, आभूषण तथा दक्षिणा दिने र दिदीबहिनीले मिष्ठान्न भोजन गराउने चलन छ । मिथिलामा राखी र सामाचकेवा पर्वले पनि दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको आत्मीयता उजागर गर्छन् । यी पर्वलाई पारिवारिक प्रेम, सद्भाव र समर्पणका प्रतीक मानिन्छ ।
यस पर्वले पारिवारिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउँदै आपसी सम्मान, स्नेह र सांस्कृतिक एकताको सन्देश दिने मैथिल समुदायका अगुवाहरू बताउँछन् ।
