काठमाडौं । नेपाली खेलकुद हाल विवाद र अनिश्चितताले आक्रान्त भइरहेको बेला नेपाल कुस्ती संघले केही व्यक्तिहरूले आफ्नो नाममा प्रशिक्षण र तयारीका नाममा भ्रम फैलाएको भन्दै कडा खण्डन गरेको छ। संघले बिहीबार एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै हालै भारतको अयोध्यामा सम्पन्न अन्तर्राष्ट्रिय कुस्ती प्रशिक्षण कार्यक्रममा नेपालबाट आधिकारिक प्रतिनिधित्व भएको भन्ने दाबी निराधार भएको स्पष्ट पारेको हो।
संघका महासचिव खगेन्द्रबहादुर बस्नेतले हस्ताक्षर गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “नेपाल कुस्ती संघले सो कार्यक्रममा कुनै पनि खेलाडी वा प्रतिनिधि पठाएको छैन। संघको स्वीकृति वा सरोकारबिना गरिएका गतिविधि नेपाल कुस्ती संघसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्दैन।”
भ्रमका कारण खेलकर्मीमा अन्योल
संघले गलत सूचनाका कारण खेलाडी र खेलकर्मीहरूमा अन्योल सिर्जना भएको जनाएको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “खेलकुदलाई विवादभन्दा माथि राख्नुपर्ने संवेदनशील समयमा गलत सूचना र गतिविधिले खेल क्षेत्रमै गम्भीर समस्या निम्त्याउँछ।” संघले यस्तो गतिविधिले भविष्यमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नेपालको तयारी कमजोर पार्ने चेतावनीसमेत दिएको छ।
नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा विभिन्न खेल संघबीच आन्तरिक विवाद बढ्दै गएको अवस्थामा कुस्ती खेल पनि त्यसबाट अछुतो छैन। प्रशिक्षक र प्रतिनिधित्वका विषयमा देखा परेको विवादले खेलाडीहरूको मनोबलमा समेत असर पारेको भन्दै विज्ञप्तिमा चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
कानुनी आधार र आधिकारिक मान्यता
राष्ट्रिय खेलकुद विकास ऐन, २०७७ र सोअनुसार बनेको नियमावली, २०७९ अनुसार नेपाल कुस्ती संघ वैधानिक रूपमा मान्यता प्राप्त निकाय भएको संघले स्मरण गराएको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “नेपालमा कुस्ती खेलको आधिकारिक जिम्मेवारी नेपाल कुस्ती संघकै हो। अन्य कुनै निकाय वा व्यक्तिले संघको नाममा गतिविधि सञ्चालन गर्न सक्दैन।”
संघले नेपाल ओलम्पिक कमिटी, राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) र अन्तर्राष्ट्रिय कुस्ती महासंघले समेत नेपाल कुस्ती संघलाई आधिकारिक निकायका रूपमा मान्यता दिएको भन्दै यसबाहेक अन्य कुनै गतिविधि वैधानिक नहुने स्पष्ट पारेको छ।
विवादले खेलको तयारीमा असर
संघले जारी गरेको विज्ञप्तिमा प्रशिक्षक वा प्रतिनिधित्वका नाममा हुने भ्रमले दीर्घकालीन रूपमा नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता तयारीमा असर पार्ने उल्लेख छ। हालै सम्पन्न अयोध्या प्रशिक्षणलाई उदाहरण दिँदै संघले भनिएको छ, “नेपालको आधिकारिक संरचनाबाट सहभागी नभएका कारण त्यस्तो कार्यक्रमले नेपालको कुस्ती खेललाई कुनै फाइदा पुर्याउँदैन, बरु खेलाडीहरूमा असमञ्जस बढाउँछ।”
यसअघि पनि अन्य खेल संघहरूमा देखिएका विवादले खेलकुदको समग्र प्रगतिलाई रोकिरहेको अवस्थामा नेपाल कुस्ती संघले आफ्नो आधिकारिक हैसियतबारे स्पष्ट पार्नुपरेको हो।
संघले खेलाडी र सरोकारवालाहरूसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क गरी अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने वातावरण बनाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “खेलाडीको मेहनत र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको तयारीलाई विवाद र भ्रमले कमजोर पार्न दिनु हुँदैन। नेपाल कुस्ती संघ सधैँ खेलाडीलाई सहयोग गर्ने पक्षमा रहन्छ।”
संघले आफ्ना सबै गतिविधि पारदर्शी र ऐनअनुसार हुने स्पष्ट पार्दै नेपालमा कुस्ती खेलको विकास, विस्तार र प्रवर्द्धन नै आफ्नो प्राथमिक लक्ष्य हुने उल्लेख गरेको छ।
निष्कर्ष
हाल देखिएका विवादलाई चिर्दै नेपाल कुस्ती संघले पुनः एक पटक कुस्ती खेलसम्बन्धी सम्पूर्ण गतिविधि संघकै आधिकारिक संलग्नता र स्वीकृतिबाट मात्र मान्य हुने स्पष्ट गरेको छ।
संघले आगामी दिनमा यस्ता भ्रमपूर्ण गतिविधिलाई रोक्न सबै सरोकारवालाको ध्यानाकर्षण गराउँदै नेपाली कुस्तीलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा मजबुत रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
