काठमाडौँ । अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका स्वास्थ्य विज्ञहरूले पुनः एक पटक जोड दिँदै स्वस्थ आहारमा मासुको खपत न्यूनतम राखिनु आवश्यक रहेको बताएका छन् ।
यसअघि प्रस्तुत गरिएको र खाद्य उद्योगले तीव्र रूपमा अस्वीकार गरेको निष्कर्षलाई थप दृढ पार्दै विज्ञहरूले शुक्रबार प्रकाशित प्रतिवेदनमार्फत आफ्ना सिफारिसहरू दोहोर्याएका हुन् ।
विश्वप्रसिद्ध मेडिकल जर्नल द ल्यान्सेटमा प्रकाशित प्रतिवेदनका लेखकहरूका अनुसार स्वस्थ आहार मुख्यतः बोटबिरुवामा आधारित हुनुपर्छ । यसमा पशुजन्य आहारलाई केवल मध्यम मात्रामा मात्र समावेश गरिनु पर्ने र चिनी, स्याचुरेटेड फ्याट तथा नुनको खपत यथासम्भव कम गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ ।
यो प्रतिवेदनले सन् २०१९ मा प्रकाशित अध्ययनलाई आधार मानेको छ । त्यतिबेला सो अध्ययनले विश्वभर मासुको खपतलाई न्यूनतम बनाउनुपर्ने सुझाव दिएको थियो, तर उक्त अध्ययनले कृषि-खाद्य उद्योगका तर्फबाट निकै प्रतिरोधको सामना गर्नुपरेको थियो ।
धेरै औद्योगिक संघहरूले उक्त सुझावलाई अतिरञ्जित, खतरनाक र स्थानीय परिकार तथा उपभोग संस्कृतिका लागि अनुपयुक्त भन्दै अस्वीकार गरेका थिए ।
यद्यपि वैज्ञानिक समुदायले भने उक्त सिफारिसलाई सकारात्मक रूपमा लिएको थियो । यद्यपि आलोचकहरूले अध्ययनले पौष्टिक आहार लिनमा बाधा पुर्याउने विश्वभरको खाद्य पहुँचमा देखिने सामाजिक–आर्थिक असमानतालाई पर्याप्त सम्बोधन नगरेको बताएका थिए ।
यसपटक आयोगले वातावरणमैत्री र स्वास्थ्यलाई सन्तुलनमा राख्ने आहारमा जोड दिएको छ । तथापि, प्रतिवेदनको सबैभन्दा धेरै प्रतीक्षित भाग अद्यावधिक गरिएको ‘ग्रह स्वास्थ्य आहार’ (प्लानेटरी हेल्थ डाइट) सम्बन्धी तथ्यांक थियो ।
विज्ञहरूले नयाँ सिफारिस तयार गर्दा हालसालका सबैभन्दा विश्वसनीय र अद्यावधिक अनुसन्धानलाई आधार मानेको बताएका छन् । अन्ततः ती सिफारिसहरू सन् २०१९ का नतिजासँग धेरै फरक नभएको पनि उनीहरूको निष्कर्ष छ ।
ताजा प्रतिवेदनअनुसार गाई, भेडा र सुँगुरको मासुको खपत दैनिक १५ ग्राम (०.५ औंस) भन्दा बढी हुनु हुँदैन । सन् २०१९ मा यो सीमा १४ ग्राम तोकिएको थियो । यद्यपि यो सिफारिस झण्डै समान नै छ ।
यसका अतिरिक्त व्यक्तिले दैनिक रूपमा करिब २०० ग्राम तरकारी, ३०० ग्राम फलफूल र २१० ग्राम अन्न खानुपर्ने सिफारिस गरिएको छ । दुग्धजन्य पदार्थको दैनिक खपत २५० ग्राम हुनु उपयुक्त देखाइएको छ भने माछा वा समुद्री खाना ३० ग्राम र कुखुराजस्तो सेतो मासु मध्यम मात्रामा ग्रहण गर्न सिफारिस गरिएको छ । यी तथ्यांकहरू पनि धेरै हदसम्म सन् २०१९ मा तय गरिएका मानकहरूसँग मेल खान्छन् ।
शोधकर्ताहरूले प्रतिवेदनमार्फत यस्तो आहारको पालना स्वास्थ्य सुधारसँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित रहेको बताएका छन् । यसले दीर्घकालीन रूपमा सबै कारणले हुने मृत्युदरमा उल्लेख्य कमी ल्याउनेछ र आहारसँग सम्बन्धित प्रमुख दीर्घकालीन रोगहरूको जोखिमलाई पनि न्यून पार्नेछ ।
