काठमाडौँ । सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद डा. अमरेशकुमार सिंहले मधेशलाई जात, धर्म, भूगोल वा राजनीतिको नाममा विभाजित गरी द्वन्द्वको मैदान बनाउन नहुने बताएका छन् ।
आइतबार जनकपुरमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै उनले देशको अबको राजनीति समाज जोड्ने, एकता कायम गर्ने र आर्थिक समृद्धितर्फ केन्द्रित हुनुपर्ने बताएका हुन् ।
सिंहले मधेस र कोशी प्रदेशलाई ‘ब्याटल ग्राउण्ड’ बनाउन देशभित्र र बाहिरका विभिन्न शक्तिहरू सक्रिय रहेको दाबी गर्दै त्यसबाट मुलुकलाई जोगाउनुपर्ने बताए ।
उनले भने, ‘हाम्रो अहिलेको बाटो एकताको बाटो हुनुपर्छ, समृद्धिको बाटो हुनुपर्छ ।’
छठपछि मेची–महाकाली पदयात्रा गर्ने घोषणा
सिंहले छठ पर्वको पारणका दिन जनकपुरस्थित गंगासागरमा अर्घ दिएर जानकी मन्दिरको दर्शन गर्ने र त्यसपछि झापाको भद्रपुरबाट मेची-महाकाली पदयात्रा सुरु गर्ने घोषणा गरे ।
उनका अनुसार उक्त यात्रा गाडी वा रथमा नभई पैदल हुनेछ । पदयात्राको मुख्य उद्देश्य जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्नु र उनीहरूका समस्या सुन्नु रहेको उनले बताए।
उनले भने, ‘राजनीति भनेको समाज जोड्नका लागि हो । जात, धर्म, वर्ग र भूगोलका नाममा लडेर हामी कहीँ पनि पुग्न सक्दैनौँ ।’
सिंहले पदयात्राका क्रममा आफूले कम बोल्ने र जनताको कुरा बढी सुन्ने बताए । गाउँ–गाउँ र टोल–टोल पुगेर लामो समय पैदल हिँड्ने तथा स्थानीयसँग प्रत्यक्ष छलफल गर्ने उनको भनाइ छ । उनले मञ्च बनाएर भाषण गर्नेभन्दा २०० देखि ४०० जनाको समूहमा स्थानीयका समस्या सुन्ने योजना रहेको बताए ।
युवादेखि किसान र व्यापारीसम्मका समस्या सुन्ने
पदयात्राका क्रममा युवाको विदेश पलायन, वैदेशिक रोजगारी, किसान तथा मजदुरका समस्या, व्यापारीका समस्या र मधेसको अर्थतन्त्र चलायमान हुन नसक्नुका कारणबारे जनतासँग छलफल गर्ने सिंहले बताए । सीमावर्ती क्षेत्रका नागरिकले भोगिरहेका समस्या पनि यात्राका क्रममा उठाउने उनको भनाइ छ । सीमापार व्यापार, पारिवारिक तथा सामाजिक सम्बन्ध र सुरक्षाकर्मीबाट सीमावर्ती नागरिकले भोग्नुपरेका समस्याबारे समेत प्रत्यक्ष जानकारी लिने उनले बताए ।
उनले भने, ‘सीमावारिपारिको व्यापार तथा सामाजिक र पारिवारिक सम्बन्धमा कस्तो असर परेको छ भन्ने कुरा पनि सुन्नुपर्छ ।’
मधेसका लागि ‘६ स’को अवधारणा
सिंहले मधेसको विकासका लागि आफूले ‘६ स’लाई प्राथमिकतामा राखेको बताए । उनका अनुसार ती हुन्–शिक्षा, स्वास्थ्य, सडक, सिँचाइ, शान्ति’सुरक्षा र सरसफाइ । मधेसमा सरसफाइको अवस्था सुधार गर्नुपर्ने भन्दै उनले सडक तथा सार्वजनिक स्थानमा फोहोर फाल्ने, सडकमा दाउरा तथा गोबर राख्ने र घरअगाडि नै पशु बाँध्ने प्रवृत्तिमा सुधार आवश्यक रहेको बताए ।
शिक्षा क्षेत्रमा मधेश पछाडि परेको दाबी गर्दै उनले विद्यालयको गुणस्तर सुधारमा पर्याप्त ध्यान दिनुपर्ने बताए । स्वास्थ्य क्षेत्रमा पनि मधेशमा सरकारी रेफरल अस्पताल, मेडिकल कलेज तथा विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाको अभाव रहेको उनको भनाइ छ ।
सरकारी मेडिकल तथा प्राविधिक कलेजको माग
मधेस प्रदेशमा ठुलो जनसंख्या भए पनि सरकारी मेडिकल कलेज, इन्जिनियरिङ कलेज तथा कृषि कलेज पर्याप्त रूपमा स्थापना हुन नसकेको सिंहले बताए । उनले मुटु, मिर्गौला तथा क्यान्सरजस्ता जटिल रोगको उपचारका लागि सरकारी स्तरमा सुपर स्पेसियलिटी सेवा आवश्यक रहेको बताए । स्वास्थ्य सेवाका लागि मधेशका नागरिकले काठमाडौँ वा अन्य ठूला शहरमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।
धार्मिक तथा जातीय द्वन्द्वप्रति चिन्ता
सिंहले पछिल्ला वर्षहरूमा मधेशमा धार्मिक तथा साम्प्रदायिक तनाव, जातीय विभाजन र आपराधिक गतिविधि बढेको दाबी गरे । उनले अदालत, जिल्ला प्रहरी कार्यालय तथा इलाका प्रहरी कार्यालयमा रहेका मुद्दा र भीडको तथ्यांक अध्ययन गर्नसमेत आग्रह गरे ।
मधेसमा लागु औषधको समस्या पनि गम्भीर रहेको भन्दै उनले राजनीतिक प्रयाससँगै सामाजिक चेतना अभिवृद्धि आवश्यक रहेको बताए।
उनले भने, ‘हामी जहाँ छौँ, हाम्रो एउटै पहिचान छ, हाम्रो एउटै समाज छ ।’ विभाजन गरेर शासन गर्ने प्रवृत्तिबाट सचेत हुनुपर्ने उनको भनाइ छ ।
हुलाकी राजमार्ग र सिँचाइका मुद्दा
सिंहले मधेसको विकासमा सडक र सिँचाइ पूर्वाधारलाई पनि प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए । हुलाकी राजमार्ग अझै पूर्ण रूपमा सम्पन्न हुन नसकेको तथा कमला र बागमतीलगायतका पुल तथा पूर्वाधार निर्माणमा समस्या रहेको उनको आरोप छ ।
मधेसका खेतमा पर्याप्त सिँचाइ सुविधा पुर्याउन नसकिएको प्रश्न उठाउँदै उनले कोशीको पानी सप्तरी-सिरहासम्म र गण्डकको पानी बारा, पर्सा तथा रौतहटसम्म प्रभावकारी रूपमा पुर्याउन नसक्नुको कारण खोजिनुपर्ने बताए ।
धनुषालगायतका जिल्लाका कतिपय क्षेत्रमा सिँचाइ अभावका कारण ठुलो भू(भाग उत्पादनविहीन बन्ने गरेको उनको दाबी छ ।
‘पोखरी सौन्दर्यीकरणभन्दा विद्यालय र अस्पताल प्राथमिकतामा’
सिंहले मधेस प्रदेशमा विकास बजेटको प्राथमिकतामाथि समेत प्रश्न उठाए । पोखरी सौन्दर्यीकरणमा ठुलो रकम खर्च गर्ने तर विद्यालय र अस्पतालको भौतिक अवस्था सुधारमा पर्याप्त ध्यान नदिने प्रवृत्तिको उहाँले आलोचना गरे ।
उनले कतिपय पोखरीमा अत्यधिक कंक्रिट प्रयोग गर्दा पानीको प्राकृतिक पुनर्भरण प्रभावित हुन सक्ने बताए । स्थानीय आवश्यकता र वातावरणीय अवस्थाको अध्ययन नगरी गरिने विकास निर्माणले दीर्घकालमा समस्या निम्त्याउन सक्ने उनको भनाइ छ ।
उनले गाउँका सडक निर्माणमा समेत पानीको प्राकृतिक पुनर्भरणलाई ध्यान दिनुपर्ने बताए । ‘विकास भनेको कंक्रिट मात्रै होइन’ भन्ने आशय व्यक्त गर्दै उनले स्थानीय आवश्यकता र दीर्घकालीन प्रभावलाई ध्यान दिएर योजना बनाउनुपर्ने बताए ।
मधेस आन्दोलनको उद्देश्य आर्थिक समृद्धि र सहभागिता भएको दाबी
सिंहले मधेसक आन्दोलन केवल संविधानमा केही विषय लेखाउन वा राजनीतिक नेतृत्व निर्माण गर्नका लागि नभएको बताए । उनका अनुसार आन्दोलनको मूल उद्देश्य मधेसको आर्थिक विकास, राजनीतिक सहभागिता र समान अवसर सुनिश्चित गर्नु थियो ।
मधेसको वर्तमान अवस्थाका लागि काठमाडौँलाई मात्र दोष दिएर नहुने भन्दै उनले मधेशका राजनीतिक नेतृत्व र स्थानीय तहले पनि आफ्ना कमजोरीको समीक्षा गर्नुपर्ने बताए ।
उनले प्रश्न गरे, ‘हामी मधेसी नेताहरूले पनि सोच्नुपर्छ, हामीले के गल्ती गर्यौँ ?
उनले मधेसका नेताहरूले गरेका कामलाई आफूले सम्मान गर्ने तर विगतका कमीकमजोरी पहिचान गरेर सुधार गर्नुपर्ने बताए ।
‘कमिसनको आरोपले मधेस बद्नाम हुनु हुँदैन’
सिंहले विकास योजनामा कमिसनको आरोप लाग्ने गरेको विषयसमेत उठाए । योजनामा अनियमितता र कमिसनको संस्कारले मधेसको छवि प्रभावित भएको उनको भनाइ छ । स्थानीय तहमा शिक्षा, स्वास्थ्य, सडक र सिँचाइजस्ता आधारभूत क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताउँदै उनले विकास योजनाको छनोट पारदर्शी र आवश्यकतामा आधारित हुनुपर्ने बताएका छन्।
‘मधेस मेरो लागि झापादेखि कञ्चनपुरसम्म’
सिंहले मधेसलाई केवल मधेस प्रदेशका आठ जिल्लामा सीमित गरेर हेर्न नहुने बताउनु भयो । उहाँले आफूले मधेसलाई झापादेखि कञ्चनपुरसम्मको भूगोलका रूपमा बुझ्ने बताए।
जात, धर्म, भूगोल वा पार्टीका नाममा मधेसमा द्वन्द्व निम्त्याउन नहुने भन्दै उनले त्यसविरुद्ध आफूले आवाज उठाउने बताए ।
उनले भने, ‘म कुनै पनि तरिकाको मधेशमा द्वन्द्व चाहन्नँ । मधेसलाई आउने दिनमा ब्याटल ग्राउन्ड बनाउन दिइँदैन ।’
रास्वपाको राजनीतिक आधार मधेस भएको दाबी
सिंहले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको राजनीतिक आधारमा मधेशको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको दाबी गर्दै मधेसले पार्टीलाई दिएको समर्थनअनुसार विकास र राजनीतिक सहभागितामा पनि प्राथमिकता पाउनुपर्ने बताए ।
उनले मधेशबाट प्राप्त जनमतलाई सरकारले गम्भीर रूपमा बुझ्नुपर्ने र मधेशको विकासमा त्यसअनुसार ध्यान दिनुपर्ने बताए । साथै पार्टीले पहाडी क्षेत्रमा अपेक्षित रूपमा विस्तार गर्न नसकेको विषयमा पनि आत्मसमीक्षा आवश्यक रहेको बताए । उनले मधेसबाट प्राप्त समर्थनलाई राजनीतिक सहभागिता र विकासका अवसरमा रूपान्तरण गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
सिंहले अन्ततः आफ्नो राजनीतिक अभियानलाई समाज जोड्ने, जनताको कुरा सुन्ने र मधेशको आर्थिक तथा सामाजिक विकासका मुद्दालाई राष्ट्रिय बहसमा ल्याउने प्रयासका रूपमा प्रस्तुत गरे । आगामी पदयात्राका क्रममा आफूले जनताबाट सुझाव र समस्या संकलन गर्ने र त्यसलाई राजनीतिक एजेण्डाका रूपमा अघि बढाउने उनको भनाइ छ ।
