एजेन्सी । चीनको व्यापार बचत सन् २०२६ को पहिलो नौ महिनामा ९३८ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ । सेप्टेम्बरमा निर्यात ३६.३ प्रतिशतले बढेपछि गत वर्षको १२ खर्ब डलरको कीर्तिमानी व्यापार बचत उछिन्ने सम्भावना बढेको छ ।
चिनियाँ भन्सार निकायका अनुसार सेप्टेम्बरमा आयात ३१ प्रतिशतले बढ्दा मासिक व्यापार बचत अगस्टको ११९.१ अर्ब डलरबाट बढेर १३३.५ अर्ब डलर पुगेको छ । जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म अर्धचालकको निर्यात १०८.१ प्रतिशत, तथ्यांक प्रशोधन उपकरण तथा पार्टपुर्जाको ५४.६ प्रतिशत र सवारीसाधनको ५४.३ प्रतिशतले बढेको छ ।
निर्यात वृद्धिले घरेलु उपभोग र लगानी सुस्त रहेको चीनको अर्थतन्त्रलाई सहयोग गरे पनि घरजग्गा क्षेत्रको मन्दी चुनौती बनेको छ । चीनले सन् २०२६ मा ४.५ देखि पाँच प्रतिशत आर्थिक वृद्धि गर्ने लक्ष्य राखेको छ । तर अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोषले वृद्धिको अनुमान घटाएर ४.५ प्रतिशतमा झारेको छ ।
चीनको बढ्दो व्यापार बचतले अमेरिका र युरोपेली संघ (इयु) सँग तनाव बढाउने जोखिम छ । इयुले चीनसँगको दैनिक एक अर्ब १० करोड डलरभन्दा बढीको व्यापार घाटा घटाउन प्रयास गरिरहेको छ । इयुका व्यापार प्रमुख मारोस सेफकोभिचले आगामी केही वर्षमा चीनबाट हुने हाइब्रिड कारको आयात आधा गर्ने विषयमा सहमति भएको बताएका थिए ।
विश्लेषकहरूका अनुसार कमजोर युआनले चिनियाँ सामान सस्तो बनाउन सहयोग गरे पनि पश्चिमी बजारमा व्यापारिक दबाब बढिरहेको छ । दक्षिणपूर्वी एसिया र ल्याटिन अमेरिकामा निर्यात विस्तारले पश्चिमी बजारको मागलाई पूर्ण रूपमा प्रतिस्थापन गर्न नसक्ने उनीहरूको भनाइ छ । विश्वव्यापी कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) क्षेत्रमा लगानी सुस्त भए चीनको उच्च प्रविधियुक्त सामानको निर्यातमा समेत असर पर्न सक्ने अर्थशास्त्री म्याक्स जेंगलेनले बताएका छन् ।
चीनले घरेलु माग बढाउन घर खरिदकर्ताको धितो ऋणको ब्याजमा अनुदानजस्ता उपाय अघि सारे पनि आन्तरिक माग सुदृढ पार्नु चुनौती बनेको छ । चीनले आगामी साता जुलाई–सेप्टेम्बर त्रैमासिकको आर्थिक वृद्धिदर सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेको छ ।
