काठमाडौँ । वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागको महानिर्देशकको जिम्मेवारी सहसचिव रितेश कुमार शाक्यले पाएका छन्। केही समय नेतृत्वविहीन रहेको बजार अनुगमन तथा उपभोक्ता हित संरक्षणको प्रमुख सरकारी निकायको नेतृत्व अब शाक्यले सम्हालेका हुन्।
विभागले आन्तरिक तथा अन्तरप्रदेश व्यापार व्यवसायको नियमन र व्यवस्थापन, बजारमा व्यावसायिक क्रियाकलापको नियमन तथा गुणस्तरीय वस्तु र सेवा पाउने उपभोक्ताको अधिकार संरक्षणलाई आफ्नो प्रमुख जिम्मेवारीका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
शाक्य यसअघि आन्तरिक राजस्व विभागको महानिर्देशकसमेत रहिसकेका छन्। पछिल्लो समय उनी राष्ट्रपति कार्यालयमा प्रवक्ताको जिम्मेवारीमा समेत थिए।
पाँच वर्षमै आठ महानिर्देशक
शाक्यले विभागको नेतृत्व सम्हाल्नु सामान्य प्रशासनिक जिम्मेवारी हस्तान्तरणमा मात्रै सीमित छैन। पछिल्ला वर्ष विभागमा देखिएको नेतृत्वको अस्थिरताबीच उनी महानिर्देशक बनेका हुन्।
विभागको अभिलेखमा आधारित सार्वजनिक विवरणअनुसार पछिल्लो पाँच वर्षमा विभागमा आठ जना महानिर्देशक फेरिएका छन्। तीमध्ये सहसचिव ध्रुव घिमिरेको कार्यकाल १९ दिनमै सीमित भएको थियो। कुमारप्रसाद दाहालले पाँच महिना, महेश भट्टराई र गजेन्द्रकुमार ठाकुरले ६–६ महिना, तीर्थराज चिलुवालले आठ महिना, राजन पौडेलले नौ महिना र रोशन ज्ञवालीले १० महिना विभागको नेतृत्व गरेका थिए।
पछिल्ला महानिर्देशक मोतिराम सापकोटा पनि लामो समय टिकेनन्। उनले २०८३ असार ३ गते विभागको नेतृत्व सम्हालेका थिए। भदौ २५ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उनलाई गृह मन्त्रालय सरुवा गर्ने निर्णय गरेपछि विभाग पुनः नेतृत्वविहीन बनेको थियो।
सापकोटाको सरुवापछि नयाँ महानिर्देशक तत्काल नतोकिँदा विभाग केही समय नेतृत्वविहीन रह्यो। मन्त्रालयले निर्देशकहरूमार्फत नियमित बजार अनुगमन नरोकिएको बताए पनि महानिर्देशकले अर्धन्यायिक निकायको हैसियतमा गर्नुपर्ने कतिपय महत्त्वपूर्ण निर्णय प्रभावित भएको मन्त्रालयका प्रवक्ताले नै बताएका थिए।
बजार अनुगमनभन्दा फराकिलो छ जिम्मेवारी
वाणिज्य विभागको भूमिका बजारमा अनुगमन टोली पठाउनेमा मात्रै सीमित छैन। व्यापार व्यवसायको नियमन तथा सहजीकरण, आपूर्ति व्यवस्थापन, बजार अनुगमन, मूल्यसम्बन्धी अध्ययन र उपभोक्ता अधिकार संरक्षणसम्मका विषय विभागको कार्यक्षेत्रमा पर्छन्।
तर कतिपय काम विगतका अभ्यास तथा सेटिङ र नेतृत्वको इच्छाशक्तिमा पनि भर पर्ने भएकोले शाक्यले कसरी अघि बढाउछन् भन्नेबारे जान्न भने केही दिन पर्खनैपर्ने हुन्छ ।
