काठमाडौँ । पूर्वाधार विकास मन्त्री सुनिल लम्सालले बाढीबाट क्षतिग्रस्त बस्तीलाई सोही स्थानमा पुन:स्थापना गर्नुको सट्टा प्रभावित नागरिकका लागि सुरक्षित स्थानमा नयाँ सहर विकास गर्ने सरकारको योजना रहेको बताएका छन्।
प्रतिनिधि सभाको विकास समितिको बैठकमा मन्त्री लम्सालले बाढीबाट क्षति पुगेका स्थानमा पुरानै ढाँचामा बस्ती पुन:निर्माण गर्ने सोचबाट सरकार अघि नबढ्ने स्पष्ट पारे। उनका अनुसार भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणभन्दा फरक ढंगले बाढी प्रभावितको पुन:स्थापना र पुनर्निर्माणको योजना बनाइनेछ।
‘अब हामी नयाँ सहर बनाउने अवधारणामा जानेछौँ,’ मन्त्री लम्सालले भने, ‘अहिले भूकम्पभन्दा फरक तरिकाले जानुपर्नेछ। जुन स्थानमा क्षति भएको हो, त्यही स्थानमा फर्काउने योजना छैन।’
सरकारले बाढीको जोखिमबाट प्रभावित नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरी व्यवस्थित बस्ती विकास गर्ने तयारी गरेको उनको भनाइ छ। प्रस्तावित नयाँ सहरमा नागरिकलाई आवश्यक आधारभूत तथा सामाजिक पूर्वाधार एकीकृत रूपमा उपलब्ध गराउने योजना रहेको उनले बताए।
मन्त्री लम्सालका अनुसार नयाँ सहरमा उद्योग, अस्पताल, विद्यालयलगायत आवश्यक संरचना समेटिनेछन्। त्यसका लागि आवश्यक जग्गा खरिद गरेर व्यवस्थित रूपमा बस्ती विकास गर्ने सरकारको तयारी छ।
उनले बाढीबाट भएको क्षतिले आगामी दिनमा विपद् व्यवस्थापन र बस्ती विकासको नीतिमा समेत पुनर्विचार गर्नुपर्ने अवस्था देखाएको बताए।
स्थानीय तहलाई विपद् प्रतिकार्यका लागि थप सक्षम र स्रोतसाधन सम्पन्न बनाउनुपर्ने आवश्यकता पनि बाढीबाट प्राप्त अर्को महत्वपूर्ण पाठ भएको मन्त्री लम्सालले बताए। स्थानीय सरकारलाई आवश्यक पूर्वाधार, स्रोतसाधन र क्षमता उपलब्ध गराएर विपद्को समयमा तत्काल उद्धार तथा व्यवस्थापन गर्न सक्ने बनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
सरकारले पुनर्निर्माणलाई केवल क्षतिग्रस्त संरचना पुरानै ठाउँमा बनाउने प्रक्रियाका रूपमा नभई दीर्घकालीन जोखिम न्यूनीकरण र सुरक्षित बस्ती विकाससँग जोडेर अघि बढाउने संकेत गरेको छ।
