जोहानेसबर्ग । दक्षिण अफ्रिकाको रुस्टनबर्गनजिकैको प्रयोगविहीन खानीमा चट्टान खस्दा १४ जना अनधिकृत खानी मजदुरको मृत्यु भएको छ भने आठ जना गम्भीर घाइते भएका छन् । प्रहरीले मंगलबार दुर्घटनाबारे जानकारी दिँदै उद्धार तथा घटनास्थलको अनुसन्धान अघि बढिरहेको जनाएको छ ।

जोहानेसबर्गबाट करिब १०० किलोमिटर उत्तरपश्चिममा रहेको रुस्टनबर्ग सहरनजिकै दुर्घटना भएको हो । घटनास्थलमा अधिकारीहरू पुग्ने क्रम जारी रहेकाले मृतक तथा घाइतेको थप विवरण तत्काल उपलब्ध हुन नसकेको प्रान्तीय प्रहरी प्रवक्ता कर्नल एडेले माइबर्गले बताएका छन्। मृतकहरूको राष्ट्रियतासमेत खुल्न बाँकी रहेको उनले बताए ।

प्रहरीले जारी गरेको विज्ञप्तिमा प्रयोग नगरिएको खानीमा १४ जना अनधिकृत खानी मजदुरको मृत्यु भएको उल्लेख छ । प्रवक्ता माइबर्गका अनुसार अन्य आठ जना मजदुर गम्भीर घाइते भएका छन् र उनीहरूको उद्धार तथा उपचारको व्यवस्था भइरहेको छ ।

दक्षिण अफ्रिकामा ‘जामा जामा’ भनेर चिनिने हजारौँ दर्ताविहीन खानी मजदुरले यस्ता परित्यक्त तथा प्रयोगविहीन खानीमा सुन र अन्य खनिजको खोजी गर्दै आएका छन् । उनीहरूले प्राय: अत्यन्त कठिन र जोखिमपूर्ण अवस्थामा खानीभित्र प्रवेश गरेर खनिज निकाल्ने गर्छन् ।

यी मजदुरमध्ये धेरैजसो गरिबी तथा बेरोजगारीका कारण दक्षिणी अफ्रिकाका विभिन्न मुलुकबाट यस क्षेत्रमा आउने गरेका छन् । अनधिकृत खानी गतिविधि सङ्गठित अपराध, हत्या, जबरजस्ती असुली तथा अन्य गैरकानूनी गतिविधिसँग समेत जोडिँदै आएको छ ।

प्रहरी प्रवक्ता माइबर्गले प्रयोगविहीन खानीमा काम गर्ने मजदुरका लागि त्यस्ता स्थान कुनै पनि दृष्टिले सुरक्षित नरहेको बताए। उनका अनुसार खानीको संरचना कमजोर भएकाले चट्टान खस्ने तथा अन्य दुर्घटनाको जोखिम उच्च हुन्छ ।

“उनीहरू प्रयोगविहीन खानीको शाफ्टमा प्रवेश गर्छन् । त्यहाँको संरचना निकै जीर्ण हुन्छ, कुनै पूर्वाधार हुँदैन र सुरक्षाका उपायसमेत हुँदैनन्”, उनले भने ।

उनले मजदुरहरूले काम गर्ने स्थानको असुरक्षित अवस्थाकै कारण पछिल्लो दुर्घटना भएको हुन सक्ने बताए। घटनास्थलमा उद्धार तथा अनुसन्धान कार्य जारी रहेकाले दुर्घटनाको विस्तृत कारणबारे थप जानकारी आउन बाँकी छ ।

दक्षिण अफ्रिकामा परित्यक्त खानीमा अनधिकृत रूपमा प्रवेश गरी खनिज उत्खनन गर्ने गतिविधि लामो समयदेखि चुनौतीका रूपमा रहँदै आएको छ । जोखिमपूर्ण कामका बाबजुद रोजगारी र आयको विकल्प सीमित भएका कारण हजारौँ मजदुर यस्ता खानीमा प्रवेश गर्ने गरेका छन् ।

पछिल्लो दुर्घटनाले अनधिकृत खानी गतिविधिमा संलग्न मजदुरको सुरक्षा तथा परित्यक्त खानीको व्यवस्थापनसम्बन्धी समस्या फेरि सतहमा ल्याएको छ ।