काठमाडौँ । नेपालका करिब चारमध्ये तीनभन्दा बढी बालबालिका आफ्ना बाबु र आमासँगै बस्ने गरेको सरकारी तथ्यांकले देखाएको छ । राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्को विवरणअनुसार देशभर रहेका बालबालिकामध्ये ७८ प्रतिशत बालक र ७७.७ प्रतिशत बालिका दुवै अभिभावकसँगै पारिवारिक वातावरणमा रहेका छन् ।
महिला, बालबालिका, लैंगिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक र सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्को तथ्यांकलाई आधार बनाएर सार्वजनिक गरेको ‘तथ्यांकमा बालबालिका २०८३’ प्रतिवेदनमा बालबालिकाको पारिवारिक बसोबाससम्बन्धी अवस्था समेटिएको छ ।
प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा बालबालिकाको कुल संख्या ९६ लाख ३१ हजार ८४२ रहेको छ । यसमध्ये बालक ५० लाख ५४ हजार २९७ जना र बालिका ४५ लाख ७७ हजार ५४५ जना रहेका छन् ।
पारिवारिक संरचनाको विश्लेषण गर्दा आमासँग मात्र बस्ने बालक र बालिकाको हिस्सा समान १७.१ प्रतिशत रहेको छ । त्यस्तै, बाबुसँग मात्र बस्ने बालकको अनुपात १.१ प्रतिशत र बालिकाको अनुपात १ प्रतिशत रहेको छ ।
बाबु तथा सौतेनी आमासँग बस्ने बालबालिकाको संख्या निकै न्यून देखिएको छ । यस्तो अवस्थामा रहेका बालक र बालिका दुवैको हिस्सा ०.१ प्रतिशत रहेको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।
यसैगरी, अन्य आफन्तको संरक्षणमा रहेका बालक २.७ प्रतिशत र बालिका ३.२ प्रतिशत छन् । बाबुआमा वा आफन्तबाहेक अन्य व्यक्तिसँग बस्ने बालकको हिस्सा ०.६ प्रतिशत तथा बालिकाको हिस्सा ०.४ प्रतिशत रहेको छ ।
तथ्यांकले नेपालका अधिकांश बालबालिका अझै पनि जैविक अभिभावक दुवैसँगको पारिवारिक संरचनामा हुर्किरहेको देखाए पनि केही बालबालिका वैकल्पिक संरक्षण वा फरक पारिवारिक अवस्थाबाट गुज्रिरहेको अवस्थालाई समेत उजागर गरेको छ ।
